Pompa ciepła gruntowa czy powietrzna – jakie urządzenie wybrać do domu?

Wybór odpowiedniego systemu grzewczego wpływa na komfort mieszkania, koszty eksploatacji i efektywność energetyczną budynku. Pompy ciepła stają się coraz popularniejszym rozwiązaniem, ale decyzja między modelem gruntowym a powietrznym nie jest oczywista.

Gruntowa pompa ciepła zapewnia stabilną wydajność przez cały rok, ale wymaga większych nakładów finansowych i przestrzeni na instalację. Powietrzna jest tańsza w montażu, lecz jej efektywność spada w niskich temperaturach. Który system będzie lepszym wyborem?

Spis treści:

Jak działa pompa ciepła?

Rodzaje pomp ciepła – gruntowe i powietrzne

Które pompy ciepła są najbardziej energooszczędne?

Pompa ciepła gruntowa czy powietrzna – cena zakupu i montażu

Okres zwrotu inwestycji – kiedy bardziej opłaca się gruntowa pompa ciepła, a kiedy powietrzna?

Pompa gruntowa a powietrzna – zużycie prądu i koszty eksploatacji

Ile kosztuje gruntowa pompa ciepła do domu 100 m2?

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Ogrzewanie domu pompą ciepła gruntową czy powietrzną — którą pompę wybrać?

Jak działa pompa ciepła?

Pompa ciepła to urządzenie, które pobiera energię z otoczenia – gruntu, powietrza lub wody – i przekazuje ją do układu cieplnego budynku. Zamiast generować ciepło, transportuje je, wykorzystując cykl termodynamiczny oparty na przemianach czynnika chłodniczego. Dzięki temu możliwe jest efektywne utrzymanie ciepła w domu przy minimalnym zużyciu energii elektrycznej.

Główne etapy działania:

1. Parownik – pozyskuje ciepło z otoczenia, powodując odparowanie czynnika roboczego.
2. Sprężarka – zwiększa ciśnienie i temperaturę czynnika.
3. Skraplacz – oddaje ciepło do systemu grzania budynku.
4. Zawór rozprężny – obniża ciśnienie czynnika, przygotowując go do kolejnego cyklu.

Technologia pompy ciepła pozwala nie tylko na efektywne ogrzewanie, ale także – w niektórych modelach – na chłodzenie wnętrz w okresie letnim.

Rodzaje pomp ciepła – gruntowe i powietrzne

Pompy ciepła różnią się sposobem pozyskiwania energii. Najczęściej stosowane to gruntowe i powietrzne, które mają odmienną budowę i wymagania montażowe. Podczas wyboru pompy ciepła należy kierować się m.in. dostępnością przestrzeni na działce oraz warunkami klimatycznymi.

Gruntowe pompy ciepła

Wykorzystują energię zgromadzoną w ziemi, gdzie temperatura jest stabilna. Pobór ciepła odbywa się poprzez:

• Poziome kolektory – rury ułożone płytko w gruncie, wymagające dużej powierzchni działki.
• Pionowe sondy geotermalne – umieszczone w odwiertach sięgających 30–100 m, zajmują mniej miejsca, ale są droższe w montażu.

W przypadku pompy ciepła gruntowej konieczne jest wykonanie odwiertów, aby możliwe było efektywne pozyskanie energii z ziemi. Wymienniki te stanowią dolne źródło ciepła, które odpowiada za przekazywanie energii do czynnika roboczego.

Powietrzne pompy ciepła

Powietrzna pobiera ciepło z powietrza, wykorzystując wentylator i wymiennik ciepła umieszczony w jednostce zewnętrznej. Czynnik chłodniczy transportuje zgromadzoną energię do instalacji. Występują dwa warianty konstrukcyjne:

• Monoblok – cały układ chłodniczy znajduje się w jednej jednostce zewnętrznej.
• Split – składa się z jednostki zewnętrznej i wewnętrznej, co zmniejsza ryzyko zamarzania czynnika chłodniczego.

Oba typy pomp różnią się sposobem dystrybucji ciepła w budynku, co może mieć wpływ na wybór odpowiedniego rozwiązania. Systemy te sprawdzają się w różnych warunkach budowlanych, jednak w chłodniejszym klimacie gruntówki zapewniają bardziej stabilne źródło energii.

Które pompy ciepła są najbardziej energooszczędne?

Wybór pompy ciepła pod kątem energooszczędności zależy od stabilności źródła i warunków atmosferycznych. Urządzenia gruntowe zapewniają stałą pracę przez cały rok, natomiast powietrzne są bardziej podatne na zmiany temperatury otoczenia, co wpływa na ich wydajność w zimowych miesiącach.

Gruntowe pomp ciepła – stała wydajność przez cały rok

Ten system czerpie energię cieplną z ziemi, gdzie temp. pozostaje stabilna niezależnie od warunków pogodowych. Dzięki temu ich wydajność pompy ciepła utrzymuje się na wysokim poziomie nawet w okresie zimowym.

Model GeoPower 30 kW zapewnia efektywną pracę w różnych warunkach:

• Ogrzewanie (dolne źr. 10°C/7°C, górne 30°C/35°C):
  • Moc grzewcza: 14.0–30.00 kW
  • Zużycie energii: 2.11–5.17 kW
  • COP: 5.80–6.65
• Ogrzewanie (dolne źr. 10°C/7°C, górne 40°C/45°C):
  • Moc: 13.5–29.00 kW
  • Zużycie: 2.64–6.62 kW
  • COP: 4.38–5.12
• Ciepła woda użytkowa (c.w.u. 15°C/55°C):
  • Moc: 15.0–32.00 kW
  • Zużycie: 2.94–7.53 kW
  • COP: 4.25–5.10

Powietrznych pomp ciepła – jak wpływa na nią temperatura zewnętrzna?

Pompa powietrzna wykorzystuje energię zgromadzoną w powietrzu atmosferycznym, co oznacza, że jej sprawność zależy od temp. otoczenia. W cieplejszych miesiącach osiąga wysoką skuteczność, jednak zimą jej wydajność spada.

Model Split 20 kW GeoPower przedstawia następujące parametry:

• Ogrzewanie (temp. zewnętrzna 7°C/6°C, temp. wody 30°C/35°C):
  • Moc grzewcza: 4.52–20.49 kW
  • Zużycie energii: 0.89–4.89 kW
  • COP: 5.08–4.19
• Ogrzewanie (temp. zewnętrzna 7°C/6°C, temp. wody 50°C/55°C):
  • Moc: 3.41–18.80 kW
  • Zużycie: 0.89–7.13 kW
  • COP: 3.83–2.64
• Ciepła woda użytkowa (temp. zewnętrzna 20°C/15°C, temp. wody 15°C–55°C):
  • Moc: 13.50–23.97 kW
  • Zużycie: 3.06–5.65 kW
  • COP: 4.41–4.24

Wybór odpowiedniego systemu zależy od warunków klimatycznych i budżetu inwestora. Pompa ciepła typu gruntowego zapewnia większą stabilność działania, natomiast powietrzna pompa ciepła może być bardziej opłacalnym rozwiązaniem w rejonach o łagodnym klimacie.

Pompa ciepła gruntowa czy powietrzna – cena zakupu i montażu

Wybór odpowiedniego systemu grzewczego, takiego jak powietrzna czy gruntowa, zależy od wielu czynników, w tym kosztów urządzenia, jego wydajności oraz warunków montażowych. Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje dotyczące cen zakupu i montażu obu systemów, uwzględniając zapotrzebowanie na ciepło budynków o różnych powierzchniach.

Koszt zakupu i instalacji gruntowej pompy ciepła 

Gruntowe pompy ciepła charakteryzują się stabilnym działaniem przez cały rok, jednak ich zainstalowanie wymaga większych nakładów finansowych, głównie ze względu na konieczność wykonania odwiertów.

Cena urządzenia i montażu

Koszt zakupu i montażu gruntowej pompy ciepła zależy od powierzchni budynku oraz wymaganej mocy grzewczej.

• Dom o powierzchni 100 m2: Koszt pompy ciepła o mocy 6–8 kW wynosi 30 000–40 000 zł, natomiast koszt instalacji pompy ciepła wraz z wykonaniem 2–3 odwiertów pionowych (o głębokości 50 m każdy) to około 51 000–61 000 zł.
• Dom o powierzchni 200 m²: Pompa ciepła o mocy 12–15 kW kosztuje 40 000–50 000 zł, a koszt odwiertów (4–5 x 50 m) wynosi 28 000–35 000 zł, co daje łączny koszt od 68 000 do 85 000 zł.
• Dom o powierzchni 300 m²: Pompa ciepła o mocy 18–22 kW kosztuje 50 000–60 000 zł, a koszt odwiertów (6–7 x 50 m) wynosi 42 000–49 000 zł, co daje całkowitą kwotę 92 000–109 000 zł.

Cena odwiertów i kolektorów poziomych 

Gruntowe pompy ciepła mogą korzystać z dwóch typów dolnego źródła ciepła: ciepła z wymiennikiem poziomym lub odwiertów pionowych.

• Odwierty: Koszt wynosi około 140 zł za metr bieżący, co przy 3 odwiertach po 50 m dla domu 100 m² daje wydatek 21 000 zł.
• Kolektory poziome: Są tańszą alternatywą, lecz wymagają dużej powierzchni działki i odpowiedniego rodzaju gruntu.

Powietrzna pompa ciepła — cena z montażem

Pompy powietrzne są tańsze w zakupie i łatwiejsze w montażu, ponieważ nie wymagają wykonania odwiertów.

• Dom o powierzchni 100 m²: Koszt pompy ciepła wynosi 20 000–30 000 zł.
• Dom o powierzchni 200 m²: Pompa Split o mocy 4–13 kW kosztuje około 51 250 zł.
• Dom o powierzchni 300 m²: Model Monoblok 20 kW kosztuje około 63 600 zł.

Całkowity koszt inwestycji zależy od mocy urządzenia, stopnia skomplikowania montażu oraz zakresu dodatkowych prac instalacyjnych.

Okres zwrotu inwestycji – kiedy bardziej opłaca się gruntowa pompa ciepła, a kiedy powietrzna?

Zwrot inwestycji zależy od wielu czynników, w tym od efektywności pompy ciepła, warunków klimatycznych oraz dostępnych programów dofinansowania.

• Koszty użytkowania: Gruntowe pompy ciepła zużywają mniej energii w zimie, co przekłada się na niższe rachunki.
• Warunki geograficzne: W chłodniejszych regionach stabilność temp. podłoża sprawia, że system gruntowy jest bardziej opłacalny w dłuższym okresie.
• Dofinansowania: Program „Moje Ciepło” oferuje 7 000 zł dla pomp powietrznych i 21 000 zł dla gruntówek, co zmniejsza początkowe nakłady inwestycyjne.

Wybór między pompą ciepła gruntową a powietrzną powinien uwzględniać zarówno koszt instalacji pompy ciepła, jak i długoterminowe oszczędności wynikające z jej efektywności.

Pompa gruntowa a powietrzna – zużycie prądu i koszty eksploatacji

Wybór między gruntową a powietrzną pompą ciepła wpływa na ilość zużywanego prądu oraz koszty eksploatacji. Gruntowe pompy ciepła pracują stabilnie przez cały rok, ponieważ pozyskują energię z gruntu, gdzie wskaźnik cieplny pozostaje niemal niezmienny. Pompy powietrzne, choć tańsze w zakupie, mogą generować większe zużycie energii w zimowych miesiącach, gdy temperatura powietrza drastycznie spada.

Jakie czynniki wpływają na zużycie energii w pompach ciepła?

Ilość prądu zużywanego przez pompę ciepła zależy od kilku kluczowych czynników. Pompy ciepła wymagają dobrze zaizolowanego budynku – im mniej ciepła ucieka, tym mniej prądu zużywa system do grzania wnętrza. Duże znaczenie ma również źródło ciepła – gruntowe pompy korzystają z wymiennika gruntowego, który zapewnia stabilne warunki pracy przez cały rok, podczas gdy powietrzne systemy są podatne na wahania temperatury.

Kolejnym ważnym parametrem jest wydajność samego urządzenia. Pompa ciepła ma współczynnik COP określający stosunek ilości dostarczonego ciepła do zużytej energii elektrycznej – im wyższy, tym bardziej energooszczędna jest pompa. Kluczowe znaczenie ma również powierzchnia budynku i jego zapotrzebowanie na ciepło – większe domy generują większy pobór energii.

Średnie roczne zużycie prądu – gruntowa vs. powietrzna pompa ciepła

Gruntowe pompy ciepła, dzięki kolektorom, pracują wydajnie przez cały rok. W budynku o powierzchni 100 m2 roczne zużycie prądu wynosi 2 500–3 500 kWh, dla domu 200 m2 to 4 500–6 000 kWh, a dla 300 m2 – 7 000–9 500 kWh. Średni COP waha się w granicach 4,5–5,5, co oznacza, że każda zużyta 1 kWh energii pozwala na wygenerowanie 4,5–5,5 kWh ciepła.

Pompy powietrzne mają mniej stabilną efektywność, przez co zużycie prądu jest wyższe. Dla budynku 100 m² roczne zużycie wynosi 3 000–4 500 kWh, dla 200 m² to 5 500–7 500 kWh, a dla 300 m² – 8 500–11 500 kWh. Ich COP w optymalnych warunkach sięga 3,5–4,5, ale zimą może spaść do 2,0–2,5, co oznacza znacznie większe obciążenie dla sieci elektrycznej.

Aby zmniejszyć koszty użytkowania, warto zastosować kilka sprawdzonych rozwiązań. Budynki z dobrą izolacją potrzebują mniej energii do grzania, dlatego odpowiednie docieplenie ścian, dachu i okien znacząco poprawia skuteczność systemu. Wybór odpowiedniej mocy urządzenia jest kluczowy – przewymiarowana pompa ciepła może generować niepotrzebne koszty, a zbyt mała jednostka będzie pracować na pełnej mocy, co podniesie rachunki za prąd.

Jednym z najlepszych sposobów na redukcję kosztów jest połączenie pompy ciepła z instalacją fotowoltaiczną, co pozwala na częściowe lub całkowite pokrycie zapotrzebowania na energię elektryczną. Warto także zastosować ogrzewanie podłogowe, które działa w niższych temperaturach niż tradycyjne grzejniki, co zmniejsza zapotrzebowanie na wysoką temperaturę wody grzewczej i sprawia, że pompa zużywa mniej energii. Regularna konserwacja systemu, czyszczenie filtrów i wymienników ciepła również pomagają utrzymać pompę w optymalnej kondycji, co przekłada się na niższe rachunki.

Ile kosztuje gruntowa pompa ciepła do domu 100 m2?

Gruntowa pompa ciepła to inwestycja w efektywne i stabilne grzanie, jednak jej montaż wiąże się z wyższymi kosztami początkowymi. Cena urządzenia o mocy 6–8 kW wynosi 30 000–40 000 zł, a koszt wykonania odwiertów (3 x 50 m, 140 zł/m) to dodatkowe 21 000 zł.

Montaż pompy i instalacji hydraulicznej to wydatek 5 000–8 000 zł, a zasobnik ciepłej wody użytkowej kosztuje 2 000–5 000 zł. W niektórych systemach stosuje się również bufor ciepła (1 500–3 000 zł), a jeśli w budynku nie ma ogrzewania podłogowego, jego instalacja może wynieść 15 000–25 000 zł.

Łączny koszt inwestycji waha się między 74 500 a 102 000 zł, w zależności od wybranych komponentów i zakresu prac.

Jak wygląda porównanie kosztów eksploatacyjnych – gruntowa vs. powietrzna pompa ciepła?

Roczne zużycie energii elektrycznej przez gruntową pompę ciepła wynosi około 1 429 kWh, co przy cenie 0,70 zł/kWh daje koszt ogrzewania na poziomie 1 000 zł rocznie.

Powietrzna pompa, której efektywność zimą spada, zużywa 2 000–2 500 kWh, co przekłada się na roczny koszt 1 400–1 750 zł.

Roczny koszt ogrzewania pompą ciepła gruntową jest więc niższy, co wynika z jej większej stabilności energetycznej. Choć początkowa inwestycja w gruntowy system jest wyższa, oszczędności w dłuższym okresie sprawiają, że jest to system lepszy w sytuacjach, gdzie kluczowe jest ograniczenie kosztów użytkowania i zapewnienie stabilnej wydajności przez cały rok. Powietrzna pompa ciepła sprawdzi się tam, gdzie priorytetem jest niższa cena instalacji, ale jej wydajność może znacząco spaść w chłodniejszych miesiącach, co wpłynie na większy pobór prądu. Wybór między tymi systemami powinien uwzględniać zarówno budżet inwestycyjny, jak i długoterminową opłacalność.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy gruntowa pompa ciepła się opłaca?

Gruntówka to jedno z najwydajniejszych źródeł cieplnych, zapewniające stabilność działania przez cały rok. Choć początkowe koszty są wysokie, długoterminowe oszczędności na rachunkach sprawiają, że inwestycja zwraca się w ciągu kilku lat. Pompy ciepła to nowoczesne rozwiązania, które wspierają czyste powietrze, ograniczając emisję zanieczyszczeń.

Ile kosztuje odwiert pod gruntową pompę ciepła?

Koszt odwiertów pionowych zależy od głębokości i rodzaju gruntu. Średnia cena wynosi 150–180 zł brutto za metr bieżący, co przy 100-metrowym odwiercie daje 15 000–18 000 zł. Montaż pompy ciepła gruntowej jest droższy niż powietrznej, ale zapewnia większą efektywność w skrajnych temperaturach.

Jakie ogrzewanie domu jest najtańsze?

Gruntowe pompy ciepła, mimo wyższych cen za instalację, gwarantują stabilne dostarczanie ciepła przez cały rok. Alternatywnie, nowoczesne systemy gazowe są tańsze niż elektryczne, a kotły na paliwa stałe, choć kosztowne w użytkowaniu, nadal są wybierane w rejonach bez dostępu do sieci gazowej.

Ogrzewanie domu pompą ciepła gruntową czy powietrzną — którą pompę wybrać?

Decyzja o wyborze odpowiedniego systemu grzewczego zależy od budżetu, warunków klimatycznych i kosztów eksploatacji. A zatem, pompa ciepła powietrzna czy gruntowa?

Gruntowa pompa ciepła zapewnia stabilną wydajność przez cały rok, co przekłada się na niższe rachunki, ponieważ efektywnie wykorzystuje zgromadzoną w ziemi ciepło. Jednak wymaga większej inwestycji i prac ziemnych. Z kolei powietrzna pompa ciepła jest tańsza i łatwiejsza w montażu, lecz jej efektywność maleje w niskich temperaturach, co może zwiększyć zużycie energii zimą. W takich warunkach ilość ciepła pobierana z powietrza jest mniejsza, co wpływa na wydajność systemu.

Ostateczny wybór powinien uwzględniać zarówno koszty początkowe, jak i długoterminową opłacalność. Pompa gruntowa to opcja dla osób szukających stabilności i oszczędności na przestrzeni lat, natomiast powietrzna jest bardziej dostępna cenowo i szybsza w instalacji.